REVOLUCIONI NEOLITIK: Periudha e parë bujqësore

Revolucioni i parë i madh në historinë e njerëzimit.

Nga: Medium.com [THE NEOLITHIC REVOLUTION: The first farming period]¹

Ju të gjithë duhet ta keni lexuar temën e sotme dhe shumica prej jush duhet ta keni kuptuar, por për ata që nuk e dinë për çfarë po flasim, “revolucioni neolitik” është lloji i revolucionit që e ka çuar njerëzimin në vegjetarianë dhe jo-vegjetarianë. Dua të them se, kur filloi epoka njerëzore, zakonisht dhe pothuajse të gjithë hanin ushqim jo-vegjetarian, tani kur them jo-vegjetarian, kjo nuk nënkupton kuzhinën moderne të sotme, dua të them se ata hanin mish të gjallë direkt nga gjuetia, pa gatim, por pas kësaj u bënë ndryshime dhe pastaj “pika e kthesës” erdhi me homo sapienin, kur ata filluan të kultivonin bimë dhe ai revolucion dhe evolucion njihet për ne si revolucion neolitik, kështu që le ta fillojmë sesionin tonë të sotëm:

Çfarë është revolucioni neolitik?

Shumë njerëz e quajnë atë edhe revolucioni i parë bujqësor, pasi ishte hera e parë që qeniet njerëzore filluan të kalonin nga gjuetia dhe grumbullimi në vendosjen dhe marrje me bujqësi. Zakonisht para kësaj periudhe, njerëzit gjuanin kafshë dhe më pas i hanin ato (disa të gjalla dhe disa të gatuara). Ky ishte ndryshimi më i madh dhe masiv në historinë e njerëzimit.

Kur dhe ku ndodhi?

As nuk ndodhi në një vend dhe as brenda natës. Filloi afërsisht rreth vitit 10,000 p.e.s., kur epoka e akullnajave ishte pothuajse drejt fundit dhe klima e tokës po bëhej më e ngrohtë dhe e qëndrueshme. Filloi në pjesë të ndryshme të botës dhe njihej si ‘vatra’ bujqësore.

1. Gjysmëhëna Pjellore (Lindja e Mesme) – Ishte vendi ku gjendeshin kryesisht gruri, elbi, derrat, dhitë dhe delet.
2. Kina (Luginat e Lumit Yangtze dhe të Lumit të Verdhë) – Ishte vendi ku gjendeshin kryesisht orizi, meli, derrat dhe shpendët.
3. Mesoamerika (Amerika Qendrore) – Ishte vendi ku gjendeshin kryesisht misri, fasulet dhe kungulli.
4. Andet (Amerika e Jugut) – Ishte vendi ku gjendeshin kryesisht patatet, lamat dhe alpakat.
5. Afrika Subsahariane  — Ishte një vend ku kultivoheshin sorgumi dhe patatja e ëmbël.

Çfarë ndodh saktësisht?

. Demonstrim i bimëve dhe kafshëve — Deri më tani, njerëzit nuk hanë vetëm çfarëdo që të ishte e pranishme, por kanë filluar të mësojnë si të zgjedhin dhe të shumohen. Ata po zgjidhnin bimët që kishin për të rritur, por kjo nuk do të thotë se gjuetia ishte ndalur. Jo, gjuetia ishte ende e pranishme, por gjithashtu u futën plantacione dhe njerëzit filluan të vendoseshin pranë lumenjve.

. Vendosje e përhershme  — Meqenëse të mbjellat kërkonin kujdes të përditshëm, njerëzit filluan të vendoseshin dhe më pas të kultivonin bimët që ishin të nevojshme për mbijetesë. Ata filluan të ndërtonin shtëpi të përhershme (zakonisht pranë lumenjve).

Cilat ishin ndryshimet pozitive?

. Bumi i popullsisë  — Kur njerëzit fillojnë të vendosen dhe të kultivojnë të korra, atëherë fermerët prodhojnë një sasi të mjaftueshme ushqimi që i lejon popullsisë njerëzore të rritet më shpejt.

. Profesione dhe aftësi të ndryshme – Ndërsa popullsia po rritej, njerëzit nuk mbështeteshin vetëm në kërkimin e ushqimit, por mund ta kultivonin atë dhe të mësonin aftësi të ndryshme si artizanë, tregtarë, qeramikë, endës, etj.

–

Referencat

1. https://medium.com/@cutiegirl123ilovesst/the-neolithic-revolution-the-first-farming-period-8a47a220335c
   ↩︎