Krijimi i kalendarëve ka qenë një nevojë primitive njerëzore. Sistemi më i thjeshtë kalendarik numëron vetëm periudhat kohore nga një datë referimi. Kalendarët kanë qenë gjithmonë të nevojshëm në qytetërimet kudo që kanë ekzistuar në botë. Origjina e Kalendarit fillon nga parahistoria e vazhdon edhe sot.
Kalendarët kanë qenë gjithmonë shumë të dobishëm për njerëzit në botën parahistorike dhe moderne. Në thelb ato janë një grup rregullash që ne ndjekim, duke u dhënë emra periudhave kohore si ditët, javët, muajt dhe vitet. Duke vepruar kështu, ata i japin një strukturë jetës së përditshme dhe janë të dobishme kur duam të festojmë. Ditët, muajt ose periudhat e tjera në një kalendar zakonisht sinkronizohen me ciklet e ndonjë fenomeni astronomik si cikli i diellit ose hëna. Shumë qytetërime dhe shoqëri kanë krijuar një kalendar, zakonisht që rrjedh nga kalendarë të tjerë në të cilët modelojnë sistemet e tyre, të përshtatshëm për nevojat e tyre të veçanta.[1]
Gjatë mijëra viteve të fundit njerëzit kanë përdorur kalendarë të ndryshëm. Në qytetërimet e lashta, u zhvilluan sisteme kalendarike. Kalendari Mayan kishte dy vite të veçanta: Raundin e Shenjtë 260-ditor dhe Vitin e Paqartë 365-ditor. Kulturat klasike greke dhe romake zhvilluan gjithashtu kalendarë; athinasit e lashtë, për një, kishin një kalendar hënor që zgjati 364 ditë, me një muaj ndërkalar të shtuar çdo dy vite. Disa nga sistemet që ata përdorën janë – në një farë mënyre – ende në përdorim. Çfarë është një vit kërcimtar? Vitet e kërcimit kanë një ditë shtesë.
Hyrje
- Pse njerëzit shpikën kalendarët?
- Kalendarët gojorë të trashëguar sipas traditave dhe parimeve të popullit
- Fillimi i kohës? Zbulohet ‘kalendari’ më i vjetër në botë
- Shkencëtarët gjetën një monument 12,000-vjeçar – rezulton se mund të jetë kalendari më i vjetër i njerëzimit
- Kalendari i lashtë shqiptar
- Shkencëtarët rrëzojnë një teori popullore për Stonehenge mistifikues
Kalendarët botërorë
–
Disa Kalendare historike:
Kalendari Sumer
Kalendari Babilonas
Kalendarët Indian (Kalendari hindu)
Kalendarët Kinez
Kalendari Tibetian
Kalendari Budist
Kalendarët Afrikanë
Kalendari Grek
Kalendari Mayan
Kalendari Aztek
Kalendari Inca
Kalendari Tajlandez
Kalendari Persian
Kalendari Iranianë
Kalendari Hebraik
Kalendari Islamik (hixhri)
Kalendari Egjiptian
Kalendari Romak
Kalendari Julian
Kalendari Gregorian
Referencat
