Emri **Stamboll** (ose *Istanbul*) ka një histori shumë interesante që tregon tranzicionin e qytetit nga bota greke në atë osmane. Përkundër besimit të përbashkët, ai nuk është një emër turk origjinal, por ka rrënjë greke.
Ja se si rrodhi ky emër:
### 1. Origjina nga Greqishtja e Vjetër
Shumica e gjuhëtarëve bien dakord se emri rrjedh nga fraza greke e mesjetës:
**”Is tin Polin“** (εἰς τὴν Πόλιν)
* **Is tin:** Do të thotë “në” ose “drejt”.
* **Polin:** Do të thotë “Qyteti” (nga fjala *Polis*).
Në atë kohë, Kostandinopoja ishte aq e madhe dhe e rëndësishme sa njerëzit e thirrnin thjesht **”Qyteti“**. Kur njerëzit udhëtonin drejt tij, thoshin se po shkonin *”Is tin Polin”* (Në Qytet).
### 2. Transformimi gjatë periudhës Osmane
Kur turqit osmanë erdhën në rajon, ata e adoptuan këtë shqiptim grek. Përmes kohës:
* *Is-tin-polin* u shndërrua gradualisht në **Istambul**.
Është interesante se gjatë sundimit Osman, emri zyrtar i qytetit në dokumentet shtetërore mbetej shpesh **Kostantiniyye** (versioni arab i Kostandinopojës), ndërsa populli e quante gjerësisht *Istanbul*.
### 3. Miti i “Islamboll-it”
Ekziston edhe një teori popullore (por e pasaktë historikisht) se emri vjen nga fjala **”Islambol“**, që do të thotë *”Islam i shumtë”* ose *”Ku Islami bollëkon”*. Ndonëse kjo formë u përdor për një kohë nga disa sulltanë për qëllime fetare dhe politike, ajo nuk është burimi gjuhësor i emrit.
### 4. Zyrtarizimi në vitin 1930
Emri u bë zyrtar vetëm në vitin **1930**, pas krijimit të Republikës Turke nga Mustafa Kemal Atatürk. Që nga ai vit, shteti turk kërkoi që bota ta quante qytetin vetëm “Istanbul” dhe jo më Kostandinopojë.
—
**Fakt interesant:** Edhe emri i vjetër **Bizant** (Byzantium) vjen nga emri i themeluesit legjendar të qytetit, *Byzas*.
Përmbledhje për Stambollin
Stambolli është një qytet i madh në Turqi që shtrihet në mes të Evropës dhe Azisë, përtej Ngushticës së Bosforit. Qyteti i tij i Vjetër pasqyron ndikimet kulturore të shumë perandorive që dikur sundonin këtu. Në lagjen Sultanahmet, Hipodromi i hapur i epokës romake ishte për shekuj me radhë vendi i garave me qerre, dhe obeliskët egjiptianë kanë mbetur gjithashtu. Shën Sofia ikonike bizantine përmban një kupolë të shekullit të 6-të që ngrihet lart dhe mozaikë të rrallë të krishterë.
- E tjera.
informimi:
Në bashkpunim me IA_Gemini
