Roentgenium është një element kimik sintetik, me simbol Rg, numrin atomik 111. Është jashtëzakonisht radioaktiv dhe mund të krijohet vetëm në laborator. Është një metal tranzicioni që parashikohet të jetë i ngurtë në temperaturën e dhomës. Roentgenium është një element sintetik që nuk gjendet i lirë në natyrë.
Në tabelën periodike, është një element transaktinid d-bllok. Është anëtar i periudhës së 7-të dhe vendoset në grupin 11 të elementeve. megjithëse nuk janë kryer eksperimente kimike për të konfirmuar se sillet si homologu më i rëndë i arit në grupin 11 si anëtari i nëntë i serisë 6d të metaleve të tranzicionit. Roentgenium llogaritet të ketë veti të ngjashme me homologët e tij më të lehtë, bakrin, argjendin dhe arin, megjithëse mund të tregojë disa ndryshime prej tyre.
Izotopi më i qëndrueshëm i njohur, roentgenium-282, ka një gjysmë jetë prej 130 sekondash, megjithëse roentgenium-286 i pakonfirmuar mund të ketë një gjysmë jetë më të gjatë prej rreth 10.7 minutash. Roentgenium u krijua për herë të parë në dhjetor 1994 nga Qendra GSI Helmholtz për Kërkimin e Jioneve të Rënda pranë Darmstadt, Gjermani. (1).
Është emëruar Roentgenium (gjermanisht: [ʁœntˈɡeːni̯ʊm], sipas fizikanit Wilhelm Röntgen2 (gjithashtu shkruar Roentgen, i cili zbuloi rrezet X. dhe u pranua si emër i përhershëm më 1 nëntor 2004. Vetëm disa atome roentgenium janë sintetizuar ndonjëherë dhe ato nuk kanë asnjë aplikim praktik.
Bollëku natyror
Një element i krijuar nga njeriu nga i cili janë krijuar vetëm disa atome. Është bërë duke shkrirë atomet e nikelit dhe bismutit në një përshpejtues jonesh të rënda.
Vetitë e elementit Rg -Roentgenium
| Roentgenium, 111Rg |
| Numri i masës: [282] (i pakonfirmuar: 286) |
| Roentgenium në tabelën periodike |
| Numri atomik (Z): 111 |
| Grupi: Grupi 11 |
| Periudha: Periudha 7 |
| Bllok: Blloku D |
| Konfigurimi i elektroneve: [Rn] 5f14 6d9 7s2 (parashikuar) |
| Elektronet për guaskë: 2, 8, 18, 32, 32, 17, 2 (parashikuar) |
| Vetitë fizike |
| Faza në STP: Ngurtë (e parashikuar) |
| Dendësia (afër r.t.): 22–24 g/cm3 (parashikuar) |
| Vetitë atomike |
| Gjendja e oksidimit: E zakonshme: (asnjë), (-1), (+3), (+5) |
| Energjitë e jonizimit: • 1: 1020 kJ/mol, • 2: 2070 kJ/mol, • 3: 3080 kJ/mol, • (më shumë) (të gjitha të vlerësuara) |
| Rrezja atomike: Empirike: 114 pm (pikometra) (parashikohet) |
| Rrezja kovalente: 121 pm(e vlerësuar) |
| Veti të tjera |
| Ndodhia natyrore: sintetike |
Struktura kristalore:  Kubik me në qendër trupin (BCC) (Parashikur). |
| Numri CAS: 54386-24-2 |
| Histori |
| Emërtimi: sipas Wilhelm Röntgen |
| Zbulimi: Shoqëria për Kërkimin e Jioneve të Rënda (1994) |
| Izotopet e roentgeniumit: 279Rg, 280Rg, 281Rg, 282Rg, 283Rg, 286Rg |
| – |
Histori
roentgenium (Rg), element transuranium i prodhuar artificialisht me numër atomik 111. Në vitin 1994 shkencëtarët në Institutin për Kërkime të Jioneve të Rënda (Gesellschaft für Schwerionenforschung [GSI]) në Darmstadt, Ger., formuan atome të elementit 111 kur atomet e bismutit-209 u bombarduan me atome të nikel-62. Atomet e elementit 111 kishin një peshë atomike prej 272 dhe u prishën pas 1.5 milisekondash në atome të meitnerium-268 duke emetuar një grimcë alfa (bërthama e heliumit). Elementi 111 u quajt roentgenium pas fizikanit gjerman Wilhelm Röntgen, zbuluesi i rrezeve X. Izotopi më jetëgjatë, roentgenium-280, ka një gjysmë jetë prej 3.6 sekondash dhe prishet në meitnerium-276. Vetitë kimike të Roentgeniumit mund të jenë të ngjashme me ato të arit. (3).
Izotopet
Ekzistojnë shtatë izotope të njohura të elementit: 272, 274 dhe 278-282. Më jetëgjatë është izotopi 281 i cili ka një gjysmë jetë prej 22.8 sekondash. Në vitin 1986, fizikanët në Institutin e Përbashkët Rus për Kërkime Bërthamore (JINR), bombarduan bismutin me nikel duke shpresuar të prodhonin elementin 111, por ata nuk arritën të zbulonin asnjë atom të elementit 111. Në vitin 1994, një ekip i udhëhequr nga Peter Armbruster dhe Gottfred Munzenberg në Geselleschaft für Schwerionenforschung (GSI), ishin të suksesshëm kur bombarduan bismutin me nikel dhe morën pak atome të izotopit 272. Kishte një gjysmë jetë prej 1.5 milisekondash. (4).
–
Referencat
