Kos

Kos është një produkt i fermentuar i qumështit. Kos është një produkt qumështi i fermentuar që bëhet duke kombinuar dy baktere specifike fillestare: Streptococcus thermophilus dhe Lactobacillus delbrueckii subsp. bullgar. Përveçse përmban disa lëndë ushqyese thelbësore, ai gjithashtu përmban probiotikë, fibra, vitamina dhe minerale.

Kosi është ndër produktet më të njohura të qumështit dhe prodhimi i tij së pari përfshin ngrohjen e qumështit për të denatyruar proteinat e tij.

Pas kësaj, prodhuesit shtojnë kultura bakteriale të njohura si “kultura kosi” (Lactobacillus dhe Streptococcus) në qumësht dhe e lënë atë të fermentohet në një temperaturë të ngrohtë (¹).

Sa më e zgjatur të jetë periudha e fermentimit, aq më i thartë do të jetë kosi.

Tabela poshtë nga: 27 llojet e produkteve të qumështit dhe faktet e tyre ushqyese – [27 Types of Dairy Products and Their Nutrition Facts – Nutrition Advance]²

Kosi ka qenë fokusi i një shumëllojshmërie studimesh dhe mendohet se ka disa përfitime të mundshme shëndetësore. Për shembull, disa rishikime të mëdha sistematike dhe meta-analiza kanë gjetur një lidhje midis marrjes së kosit dhe një rreziku të reduktuar të sëmundjeve kronike si sëmundjet kardiovaskulare dhe kanceri [(³), (⁴), (⁵), (⁶)].

Përbërja e saktë ushqyese e kosit do të varet nga përmbajtja e yndyrës së qumështit dhe çdo përbërës shtesë i pranishëm.

Megjithatë, këtu është profili ushqyes i kosit me qumësht të plotë për porcion filxhani 245 gram (⁷):

Lëndë ushqyese – Shuma – % Vlera ditore

• Kaloritë: 149 kcal
• Karbohidratet: 11.4 g, vlera ditore; 4%
• Fibër: 0 g, vlera ditore; 0%
• Sheqernat: 11.4 g
• Yndyrë 7.96 g, vlera ditore; 10%
• Yndyra e ngopur: 5.14 g, vlera ditore; 26%
• Proteina: 8.5 g, vlera ditore; 17%
• Kolesteroli 31.8 mg, vlera ditore; 11%
• Natriumi 113 mg, vlera ditore; 5%

Tabela 21: Faktet ushqyese për kosin (qumësht të thjeshtë, të plotë) për 245 gram filxhan.

Përbërja e Kosit: Vlerat nga: FoodData Central Food Details

[Yogurt, whole milk, plain – Nutrients – Survey (FNDDS) | USDA FoodData Central]⁸

Kos, qumësht i plotë, i thjeshtë

Emri – Shuma – Njësia

Pjesë: 100 g përmban

Afërsishtë:
Water (Ujë) 87.89 g
Energy 61 kcal
Protein 3.47 g
Total lipid (fat – yndyrë) 3.25 g
Karbohidrate
Karbohidrate, by difference 4.66 g
Fiber, total dietary 0 g
Total Sugars (Sheqer) 4.66 g
Minerals
Calcium, (Kalcium), Ca 121 mg
Iron, (Hekur), Fe 0.05 mg
Magnesium, Mg 12 mg
Phosphorus, (Fosfori), P 95 mg
Potassium, (Kalium), K 155 mg
Sodium, (Natrium), Na 46 mg
Zinc, Zn 0.59 mg
Copper, (Bakër), Cu 0.009 mg
Selenium, Se 2.2 µg
Vitamins and Other Components
Vitamin C, total ascorbic acid 0.5 mg
Thiamin 0.029 mg
Riboflavin 0.142 mg
Niacin 0.075 mg
Vitamin B-6 0.032 mg
Folate, total 7 µg
Folic acid 0 µg
Folate, food 7 µg
Folate, DFE 7 µg
Choline, total 15.2 mg
Vitamin B-12 0.37 µg
Vitamin B-12, added 0 µg
Vitamin A, RAE 27 µg
Retinol 27 µg
Carotene, beta 5 µg
Carotene, alpha 0 µg
Cryptoxanthin, beta 0 µg
Lycopene 0 µg
Lutein + zeaxanthin 0 µg
Vitamin E (alpha-tocopherol) 0.06 mg
Vitamin E, added 0 mg
Vitamin D (D2 + D3) 1.2 µg
Vitamin K (phylloquinone) 0.2 µg
Lipids
Fatty acids, total saturated 2.096 g
SFA 4:0 0.096 g
SFA 6:0 0.066 g
SFA 8:0 0.042 g
SFA 10:0 0.093 g
SFA 12:0 0.111 g
SFA 14:0 0.343 g
SFA 16:0 0.886 g
SFA 18:0 0.317 g
Fatty acids, total monounsaturated 0.893 g
MUFA 16:1 0.071 g
MUFA 18:1 0.743 g
MUFA 20:1 0 g
MUFA 22:1 0 g
Fatty acids, total polyunsaturated 0.092 g
PUFA 18:2 0.065 g
PUFA 18:3 0.027 g
PUFA 18:4 0 g
PUFA 20:4 0 g
PUFA 20:5 n-3 (EPA) 0 g
PUFA 22:5 n-3 (DPA) 0 g
PUFA 22:6 n-3 (DHA) 0 g
Cholesterol 13 mg
Amino acids
Alcohol, ethyl 0 g
Caffeine 0 mg
Theobromine 0 mg

–

Referencat

1. The future of yogurt: scientific and regulatory needs1 – PMC ↩︎
2. 27 Types of Dairy Products and Their Nutrition Facts – Nutrition Advance ↩︎
3. Yogurt consumption and risk of mortality from all causes, CVD and cancer: a comprehensive systematic review and dose-response meta-analysis of cohort studies – PubMed ↩︎
4. Yogurt, cultured fermented milk, and health: a systematic review – PubMed ↩︎
5. Frontiers | Higher Yogurt Consumption Is Associated With Lower Risk of Colorectal Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis of Observational Studies ↩︎
6. Yogurt Intake Reduces All-Cause and Cardiovascular Disease Mortality: A Meta-Analysis of Eight Prospective Cohort Studies | Chinese Journal of Integrative Medicine | Springer Nature Link ↩︎
7. Yogurt, whole milk, plain – Nutrients – Survey (FNDDS) | USDA FoodData Central ↩︎
8. Yogurt, whole milk, plain – Nutrients – Survey (FNDDS) | USDA FoodData Central ↩︎