Tenesine, simboli Ts, është element kimik sintetik (i prodhuar artificialisht) me numër atomik 117, numri i masës [294], është elementi i parafundit i periudhës së 7-të të tabelës periodike.
Elementi është emëruar sipas shtetit amerikan të Tenesit, ku ndodhen institucionet kryesore kërkimore të përfshira në zbulimin e tij (megjithatë, IUPAC1 thotë se elementi është emëruar pas “rajonit të Tenesit”.
Shiqo: Faktet e Elementit Tenesin.
[: IUPAC konfirmoi zbulimin (nga shkencëtarët nga Instituti i Përbashkët për Kërkime Bërthamore në Dubna, Rusi, Laboratori Kombëtar Lawrence Livermore në Kaliforni, SHBA dhe Laboratori Kombëtar Oak Ridge në Tennessee, SHBA) në 2015. Kjo hyrje do të përditësohet kur të ketë më shumë informacion.]2
Pamja: Një metal shumë radioaktiv, nga i cili janë bërë vetëm disa atome.
Aplikimet: Aktualisht, përdoret vetëm në kërkime.
Roli biologjik: Nuk ka rol biologjik të njohur.
Bollëku natyror: E panjohur
Vetit e elementit – nga Wikipedia3
| Tenesine: simboli Ts, periudha 7, grupi 17 (halogjenet), blloku p, radioaktiv |
| Numri atomik: 117 |
| Pesha atomike: [294] |
| Elektronet për guaskë: 2, 8, 18, 32, 32, 18, 7 (parashikuar) |
| Vetit fizike |
| Faza në STP: e ngurtë (e parashikuar) |
| Pika e shkrirjes: 623–823 K (350–550 °C, 662–1022 °F) (parashikuar) |
| Pika e vlimit: 883 K (610 °C, 1130 °F) (parashikuar) |
| Dendësia (afër r.t.): 7.1–7.3 g/cm3 (ekstrapoluar) |
| Vetitë atomike |
| Gjendja e oksidimit, Të zakonshme: (asnjë) (−1), (+1), (+3), (+5) |
| Energjitë e jonizimit: • 1: 742.9 kJ/mol (parashikohet), • 2: 1435.4 kJ/mol (parashikuar), • 3: 2161.9 kJ/mol (parashikohet), • (më shumë) |
| Veti të tjera |
| Ndodhia natyrore: sintetike |
| Numri CAS: 54101-14-3 |
| Histori |
| Emërtimi: pas rajonit të Tenesit, SHBA |
| Zbulimi: Instituti i Përbashkët për Kërkime Bërthamore, Laboratori Kombëtar Lawrence Livermore, Universiteti Vanderbilt dhe Laboratori Kombëtar Oak Ridge (2010) |
| Izotopet kryesore: a. 293Ts [gjysma e jetës (t1/2): 22 ms] dhe b. 294Ts [gjysma e jetës (t1/2): 51 ms] |
| – |
[: tennessine (Ts), element transuranium i prodhuar artificialisht me numrin atomik 117. Në vitin 2010 shkencëtarët rusë dhe amerikanë njoftuan prodhimin e gjashtë atomeve të tennessinës, të cilat u formuan kur 22 miligramë berkelium-249 u bombarduan me atome të kalciumit-48, në ciklotron në Institutin e Përbashkët për Kërkime Bërthamore në Dubna, Rusi. Këto atome ishin me peshë atomike 293 dhe 294. Pesë atomet me peshë atomike 293 u prishën në atome të roentgeniumit, dhe ai me një peshë prej 294 u prish në një atom dubniumi. Gjatë këtyre prishjeve, ata formuan gjithashtu atome me numër atomik 115, ose moscovium, që ishte hera e parë që u formua ai element. Vetitë e tij kimike mund të jenë të ngjashme me ato të astatinës. Në janar 2016 zbulimi i elementit 117 u njoh nga Unioni Ndërkombëtar i Kimisë së Pastër dhe të Aplikuar (IUPAC) dhe Unioni Ndërkombëtar i Fizikës së Pastër dhe të Aplikuar (IUPAP). Zbuluesit e quajtën atë tennessine sipas shtetit të Tenesit, ku ndodhen qendrat e kërkimit në elementët e transuraniumit (të tilla si Laboratori Kombëtar Oak Ridge, Universiteti i Tenesit në Knoxville dhe Universiteti Vanderbilt). Emri tennessine u miratua nga IUPAC në nëntor 2016.]4
–
Referencat
