Vandiumi është një metal kalimtar i rëndësishëm që përdoret kryesisht në industrinë e rëndë dhe teknologjinë e lartë. Megjithëse nuk gjendet kurrë i lirë në natyrë, ai nxirret nga rreth 65 minerale të ndryshme dhe si nënprodukt i prodhimit të çelikut ose fosfatit.
Këtu janë kategoritë kryesore të produkteve dhe përdorimeve të vanadiumit:
1. Ferrovanadiumi (FeV)
Ky është produkti më i rëndësishëm i vanadiumit, i cili përbën rreth 80% deri në 90% të prodhimit global.
Çfarë është: Një aliazh i hekurit dhe vanadiumit.
Përdorimi: Përdoret si aditiv në prodhimin e çelikut. Shtohet në sasi të vogla për të rritur forcën, qëndrueshmërinë ndaj konsumit dhe rezistencën ndaj nxehtësisë.
Aplikimet: Skelete ndërtesash, ura, shina treni dhe pjesë makinash (boshte, susta, ingranazhe).
2. Pentoksidi i Vanadiumit (V2O5)
Ky është produkti bazë kimik nga i cili rrjedhin shumica e përbërjeve të tjera të vanadiumit.
Si katalizator: Përdoret gjerësisht në industrinë kimike për prodhimin e acidit sulfurik përmes procesit të kontaktit.
Në qeramikë dhe qelq: Shërben si pigment për t’i dhënë ngjyrë të verdhë ose të gjelbër qelqit dhe qeramikës.
3. Aliazhet e Titanit dhe Aluminit
Vanadiumi është një element kritik për industrinë e hapësirës (aerospace).
Aliazhi Ti-6Al-4V: Ky është një nga aliazhet më të përdorura në botë (përmban 4% vanadium).
Pse përdoret: Ka një raport të shkëlqyer forcë-peshë dhe rezistencë të lartë ndaj korrozionit.
Aplikimet: Motorë avionësh reaktivë, pjesë strukturore të avionëve dhe implantet mjekësore (pasi është biokompatibël).
4. Bateritë Redox të Vanadiumit (VRFB)
Funksioni: Janë bateri me rrjedhje (flow batteries) që përdorin jone të vanadiumit në gjendje të ndryshme oksidimi për të ruajtur energjinë në shkallë të gjerë.
Avantazhi: Kanë një jetëgjatësi shumë të madhe (mbi 20 vjet) dhe nuk e humbin kapacitetin me kalimin e kohës, duke i bërë ideale për ruajtjen e energjisë diellore dhe të erës.
Procesi i Prodhimit
Prodhimi i vanadiumit zakonisht ndjek këto hapa:
Pjekja (Roasting): Minerali ose skorja e çelikut nxehet me kripëra natriumi.
Lixivimi (Leaching): Materiali lahet me ujë për të tretur vanadatin e natriumit.
Precipitimi: Shtohet acid për të krijuar “tortën e verdhë” (pentoksid vanadiumi i hidratuar).
Shkrirja: Për të prodhuar ferrovanadium, pentoksidi i vanadiumit shkrihet në një furrë elektrike me hark duke përdorur hekur dhe alumin si agjentë reduktues.
–
referencat
IA_gemini
